ഒരു ജനകീയ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ചരിത്രം - ഫുട്ബോള്‍ വെറുമൊരു കളിയല്ല !

        ഫുട്ബോളിൽ രാഷ്ട്രീയം കലർത്തരുത് (No Politics in Football) എന്ന വാദം വളരെ ശക്തമായി പറയുന്ന ചര്‍ച്ചകളാണ് കുറച്ച് ദിവസമായ് എല്ലായിടത്തും നടന്ന് കൊണ്ടിരിക്കുന്നത്, യഥാർത്ഥത്തിൽ ഫുട്ബോളിന്റെ ചരിത്രവും നമ്മൾ ഒരു ടീമിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതും രാഷ്ട്രീയവുമായി എത്രത്തോളം അടുത്തുനിൽക്കുന്നു എന്നത് വലിയൊരു ചർച്ചാവിഷയമാണ്.

​ഒരു വ്യക്തി ഫുട്ബോളിൽ ഒരു പ്രത്യേക ടീമിനെയോ ക്ലബ്ബിനെയോ പിന്തുണയ്ക്കാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ പലപ്പോഴും കേവലം കളിയഴക് മാത്രമല്ല, വ്യക്തമായ സാമൂഹിക-രാഷ്ട്രീയ കാരണങ്ങൾ കൂടിയുണ്ടാകാറുണ്ട്. ഇത്തരം നിലപാടുകള്‍ sports ല്‍ എന്നല്ല, ലോകത്തെ മറ്റെല്ലാ വിഷയങ്ങളെയും ബാധിക്കുന്നതാണ്.

 

ക്ലബ്ബുകളുടെ രാഷ്ട്രീയ പാരമ്പര്യം (Club Identity and Politics)

​ലോകത്തിലെ പല പ്രമുഖ ക്ലബ്ബുകളും ജനിച്ചതും വളർന്നതും വ്യക്തമായ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകളുടെയോ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ മുന്നേറ്റങ്ങളുടെയോ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്. ആളുകൾ ഈ ക്ലബ്ബുകളെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നത് അവരുടെ സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ ബോധ്യങ്ങളുമായി ഒത്തുപോകുമ്പോഴാണ്.

​ബാഴ്സലോണ (FC Barcelona):

കാറ്റലോണിയൻ ജനതയുടെ സ്വത്വത്തിന്റെയും (Catalan Identity) സ്പാനിഷ് ഫാസിസ്റ്റ് ഭരണാധികാരി ഫ്രാങ്കോയ്ക്ക് എതിരെയുള്ള പ്രതിരോധത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ് ബാഴ്സലോണ. "ഒരു ക്ലബ്ബിനേക്കാൾ വലുത്" (Més que un club) എന്ന അവരുടെ ആപ്തവാക്യം തന്നെ രാഷ്ട്രീയമാണ്.

​റിയൽ മാഡ്രിഡ് (Real Madrid): ചരിത്രപരമായി സ്പാനിഷ് ഭരണകൂടത്തിന്റെയോ എസ്റ്റാബ്ലിഷ്മെന്റിന്റെയോ പ്രതീകമായാണ് പലരും റിയൽ മാഡ്രിഡിനെ കണ്ടിരുന്നത്.

​ലിവർപൂൾ (Liverpool FC): 

ശക്തമായ തൊഴിലാളി വർഗ്ഗ (Working-class) പാരമ്പര്യവും സോഷ്യലിസ്റ്റ് ചിന്താഗതികളും പുലർത്തുന്ന നഗരവും ക്ലബ്ബുമാണിത്. ലിവർപൂളിന്റെ ഇതിഹാസ മാനേജർ ബിൽ ഷാങ്ക്‌ലി വിശ്വസിച്ചിരുന്ന സോഷ്യലിസം ക്ലബ്ബിന്റെ ഡി.എൻ.എയിൽ ഇന്നുമുണ്ട്.

​സെൽറ്റിക് vs റേഞ്ചേഴ്സ് (Old Firm Derby): 

സ്കോട്ട്‌ലൻഡിലെ ഈ രണ്ട് ക്ലബ്ബുകൾ തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം കത്തോലിക്കാ-പ്രൊട്ടസ്റ്റന്റ് മതവിഭാഗങ്ങൾ തമ്മിലുള്ളതും, അയർലൻഡ് രാഷ്ട്രീയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതുമായ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടം കൂടിയാണ്.

​ആരാധനയും പ്രതിരോധവും

​പലപ്പോഴും ഫുട്ബോൾ ഗ്രൗണ്ടുകൾ സാധാരണ ജനങ്ങൾക്ക് അവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ രേഖപ്പെടുത്താനുള്ള ഇടമായി മാറാറുണ്ട്. പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്ക് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ചുകൊണ്ട് സെൽറ്റിക് ആരാധകർ നടത്തുന്ന പ്രകടനങ്ങൾ ഇതിനൊരു ഉദാഹരണമാണ്. റേസിസത്തിനെതിരെയുള്ള (Anti-racism) 'Black Lives Matter' കാമ്പെയ്നുകളും കളിക്കാർ കളംവിട്ട് പ്രതിഷേധിക്കുന്നതുമെല്ലാം കളിയിലെ രാഷ്ട്രീയ ഇടപെടലുകളാണ്.

​

"ഫുട്ബോൾ എന്നത് സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്, അതുകൊണ്ട് തന്നെ അതിൽ നിന്ന് രാഷ്ട്രീയം പൂർണ്ണമായി തുടച്ചുമാറ്റാൻ കഴിയില്ല". ഫിഫ (FIFA) പോലുള്ള സംഘടനകൾ വലിയ ടൂർണമെന്റുകൾ നടത്തുമ്പോൾ (ഉദാഹരണത്തിന് ഖത്തർ ലോകകപ്പിലെ ജെൻഡർ ന്യൂട്രാലിറ്റി ചര്‍ച്ചകളും 2026 ലെ അമേരിക്കന്‍  ലോകകപ്പിലെ അറബ് ആഫ്രിക്കന്‍ വിവേചനവും) അവിടെയെല്ലാം അന്തർലീനമായി രാഷ്ട്രീയം പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്.

​ചുരുക്കത്തിൽ, നമ്മൾ ഒരു ടീമിനെ സ്നേഹിക്കുന്നത് അവരുടെ കളി കണ്ട് മാത്രമല്ല; ആ ക്ലബ്ബ് പ്രതിനിധീകരിക്കുന്ന ചരിത്രം, അവരുടെ നഗരത്തിന്റെ സംസ്കാരം, അവർ ഉയർത്തിപ്പിടിക്കുന്ന മൂല്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം നോക്കിയാണ്. ഒരു ഫുട്ബോൾ പ്രേമിക്ക് ബ്രസീലിനെയോ അർജന്റീനയെയോ ഇഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ അതിൽ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ഫുട്ബോളിന്റെ ആവേശം മാത്രമല്ല, അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവരുടെ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ചരിത്രം കൂടി അവരെ ആകർഷിക്കുന്നുണ്ട്.

കേവലം 90 മിനിറ്റിലെ കളി മാത്രമല്ല ഫുട്ബോൾ; അതിനു പിന്നിൽ വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങളുടെ, സ്വാതന്ത്ര്യ സമരങ്ങളുടെ, കോർപ്പറേറ്റ് ചൂഷണങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള ജനകീയ പ്രതിരോധങ്ങളുടെ വലിയൊരു ചരിത്രമുണ്ട്.

ബാഴ്സലോണയും 17-ാം മിനിറ്റിലെ ആ പ്രത്യേക manifestation-ഉം

​( 17 മിനിറ്റും 14 സെക്കൻഡും - 17:14).

​ബാഴ്സലോണയുടെ ഹോം ഗ്രൗണ്ടായ നൗ കാമ്പിൽ (Camp Nou) മത്സരങ്ങൾ നടക്കുമ്പോൾ, കളിയുടെ 17-ാം മിനിറ്റാകുമ്പോൾ ഗാലറിയിലെ പതിനായിരക്കണക്കിന് ആരാധകർ ഒന്നിച്ച് "In-de-pen-dèn-ci-a!" (സ്വാതന്ത്ര്യം!) എന്ന് ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറയാറുണ്ട്.

​എന്തുകൊണ്ട് 17:14?

1714 സെപ്റ്റംബർ 11-നാണ് സ്പാനിഷ് ഭരണകൂടം കാറ്റലോണിയയുടെ തലസ്ഥാനമായ ബാഴ്സലോണ കീഴടക്കിയതും അവരുടെ സ്വയംഭരണാവകാശം ഇല്ലാതാക്കിയതും. ആ ചരിത്രപരമായ അടിച്ചമർത്തലിന്റെ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലായാണ് എല്ലാ മത്സരത്തിലും 17-ാം മിനിറ്റിൽ ഈ മുദ്രാവാക്യം മുഴങ്ങുന്നത്. ഇത് കേവലം സ്പോർട്സ് അല്ല, മറിച്ച് ഒരു ജനതയുടെ ജീവിക്കുന്ന രാഷ്ട്രീയമാണ്.

​ആഫ്രിക്കൻ ഫുട്ബോളിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും ഉയർത്തെഴുന്നേൽപ്പും

​ആഫ്രിക്കയിൽ ഫുട്ബോൾ എന്നത് കോളനിവൽക്കരണത്തിനെതിരെയുള്ള (Anti-colonialism) ഏറ്റവും ശക്തമായ ആയുധമായിരുന്നു.

​അപ്പാർത്തീഡും ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയുടെ വിലക്കും: വംശീയവിവേചനം (Apartheid) നിലനിന്നിരുന്നതിനാൽ ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയെ പതിറ്റാണ്ടുകളോളം ഫിഫയും ആഫ്രിക്കൻ ഫുട്ബോൾ കോൺഫെഡറേഷനും വിലക്കിയിരുന്നു. വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെയുള്ള കായികലോകത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടായിരുന്നു അത്. നെൽസൺ മണ്ടേല ജയിലിലായിരുന്നപ്പോൾ റോബൻ ദ്വീപിലെ തടവുകാർ അവിടെ 'മകാന എഫ്.സി' (Makana FA) എന്നൊരു ഫുട്ബോൾ ലീഗ് തന്നെ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു; അതവരുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധമായിരുന്നു.

​ആഭ്യന്തരയുദ്ധം നിർത്തിച്ച ദിദിയർ ദ്രോഗ്ബ (ഐവറി കോസ്റ്റ്): 

2005-ൽ ഐവറി കോസ്റ്റ് ആദ്യമായി ലോകകപ്പിന് യോഗ്യത നേടിയപ്പോൾ, അന്നത്തെ സൂപ്പർ താരം ദിദിയർ ദ്രോഗ്ബ ഡ്രസ്സിംഗ് റൂമിൽ ക്യാമറയ്ക്ക് മുന്നിൽ മുട്ടുകുത്തിനിന്ന് തന്റെ രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയക്കാരോടും ആയുധമെടുത്തവരോടും ആഭ്യന്തരയുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു. ആ ഒരൊറ്റ ഫുട്ബോൾ വിജയം രാജ്യത്ത് വർഷങ്ങളായി നടന്ന യുദ്ധത്തിന് താൽക്കാലിക ശമനമുണ്ടാക്കി.

​ലാറ്റിനമേരിക്കയും കോപ്പ അമേരിക്കയുടെ രാഷ്ട്രീയവും

​കോപ്പ അമേരിക്കയ്ക്കും ലാറ്റിനമേരിക്കൻ ഫുട്ബോളിനും കലുഷിതമായ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലമുണ്ട്.

​സൈനിക സ്വേച്ഛാധിപത്യവും ഫുട്ബോളും:

      1970-കളിലും 80-കളിലും അർജന്റീന, ബ്രസീൽ, ചിലി തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ ക്രൂരമായ സൈനിക ഭരണമായിരുന്നു (Military Dictatorship). 1978-ൽ അർജന്റീന ലോകകപ്പ് നടത്തുമ്പോൾ അർജന്റീന ഭരിച്ചിരുന്നത് ജനറൽ വിഡേലയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ക്രൂരമായ സൈനിക ഭരണകൂടമായിരുന്നു (Military Junta).  രാജ്യത്ത് ഭരണകൂടം ആയിരക്കണക്കിന് രാഷ്ട്രീയ എതിരാളികളെ കൊന്നൊടുക്കുകയായിരുന്നു. ഭരണകൂടത്തെ എതിർത്ത മുപ്പതിനായിരത്തോളം ആളുകളെ അവർ രഹസ്യമായി തടവിലിടുകയും കൊന്നൊടുക്കുകയും ചെയ്തു.

​ജനങ്ങളുടെ ശ്രദ്ധ തിരിക്കാനും തങ്ങളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിച്ഛായ നന്നാക്കാനും ഭരണകൂടം ഈ ലോകകപ്പിനെ ഉപയോഗിച്ചു (Sportswashing). സ്റ്റേഡിയത്തിന് തൊട്ടടുത്തുള്ള തടവറകളിൽ മനുഷ്യർ പീഡിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴാണ് തൊട്ടപ്പുറത്ത് അർജന്റീന കപ്പുയർത്തിയത്.

​സോക്രട്ടീസിന്റെ 'കൊറിന്ത്യൻ ഡെമോക്രസി': 

ബ്രസീലിയൻ ഇതിഹാസ താരം സോക്രട്ടീസ് തന്റെ ക്ലബ്ബായ കൊറിന്ത്യൻസിൽ ഒരു ജനാധിപത്യ സംവിധാനം കൊണ്ടുവന്നു.

 കളിയിലെ തന്ത്രങ്ങൾ മുതൽ ജേഴ്സിയിൽ എന്ത് എഴുതണം എന്നത് വരെ വോട്ടിംഗിലൂടെയാണ് തീരുമാനിച്ചിരുന്നത്. രാജ്യത്തെ സൈനിക ഭരണത്തിനെതിരെയുള്ള ജനങ്ങളുടെ പോരാട്ടത്തിന് ഊർജ്ജം പകരാൻ അവർ ജേഴ്സിയിൽ "Democracia" എന്ന് എഴുതിയാണ് കളത്തിൽ ഇറങ്ങിയത്.

''ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കടകരവും എന്നാൽ ഏറ്റവും ശക്തവുമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതിഷേധത്തെക്കുറിച്ച് 2026 world cup ന്റെ തുടക്കത്തില്‍ ചര്‍ച്ചയായിരുന്നു.''

ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങൾ എങ്ങനെയാണ് ഒരു ജനതയുടെ അതിജീവന സമരത്തിന്റെ തുറന്ന വേദിയാകുന്നത് എന്നതിന്റെ ഏറ്റവും ശക്തമായ തെളിവാണ് 2024-ലെ ആഫ്രിക്കൻ കപ്പ് ഓഫ് നേഷൻസിൽ (AFCON) ഡെമോക്രാറ്റിക് റിപ്പബ്ലിക് ഓഫ് കോംഗോ (DR Congo) ദേശീയ ടീം നടത്തിയ ആ നിശബ്ദ പ്രതിഷേധം.

​ദേശീയഗാനം ആലപിക്കുമ്പോൾ കളിക്കാർ ഒരു കൈകൊണ്ട് വായ പൊത്തിപ്പിടിക്കുകയും മറുകൈയിലെ രണ്ട് വിരലുകൾ തോക്കിന്റെ ആകൃതിയിൽ സ്വന്തം തലയ്ക്ക് നേരെ ചൂണ്ടി നിൽക്കുകയും ചെയ്തപ്പോൾ അത് ലോകമനസ്സാക്ഷിയെ പിടിച്ചുലച്ച ഒരു മഹാപ്രതിരോധമായി മാറി. സ്മാർട്ട്‌ഫോണുകളിലും ആധുനിക ഇലക്ട്രോണിക്സ് ഉപകരണങ്ങളിലും ഉപയോഗിക്കുന്ന കോൾട്ടൻ (Coltan), കൊബാൾട്ട് തുടങ്ങിയ വിലപിടിപ്പുള്ള ധാതുക്കൾക്കായി കിഴക്കൻ കോംഗോയിലെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് സാധാരണ ജനങ്ങളെ കോർപ്പറേറ്റുകളും സായുധ സംഘങ്ങളും ചേർന്ന് ക്രൂരമായി വംശഹത്യ ചെയ്യുമ്പോൾ പാശ്ചാത്യ ലോകവും അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളും പുലർത്തുന്ന കുറ്റകരമായ മൗനത്തിന് നേരെയായിരുന്നു വായ പൊത്തിപ്പിടിച്ചുകൊണ്ടുള്ള ആ വിരൽ ചൂണ്ടൽ.

​ഈ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ഉപജ്ഞാതാവ് അവരുടെ പ്രിയപ്പെട്ട സ്ട്രൈക്കർ സെഡ്രിക് ബകാംബു (Cédric Bakambu) ആയിരുന്നു. മൈതാനങ്ങളിൽ അദ്ദേഹം ഗോൾ അടിച്ച ശേഷം നടത്തിയിരുന്ന ഈ സിഗ്നേച്ചർ ആഘോഷം പിന്നീട് കോംഗോ ടീം ഒന്നടങ്കം ഏറ്റെടുക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ വേരുകൾ പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ് കോംഗോയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി പോരാടി ഒടുവിൽ പാശ്ചാത്യ ഗൂഢാലോചനയിലൂടെ കൊല്ലപ്പെട്ട അവരുടെ ദേശീയ നേതാവ് പാട്രിസ് ലുമുംബയുടെ (Patrice Lumumba) ഓർമ്മകളിലേക്കും നീളുന്നുണ്ട്. കോംഗോയുടെ കളി നടക്കുമ്പോൾ ഗാലറിയിൽ 90 മിനിറ്റും ഒരൊറ്റ നിൽപ്പ് നിൽക്കുന്ന ഇതിഹാസ ആരാധകൻ മിഷേൽ എൻകൂക എംബോലാഡിംഗ (Michel Nkuka Mboladinga - 'ലുമുംബ വിയ' അഥവാ ലുമുംബ ജീവിക്കുന്നു) കോംഗോയുടെ ഈ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ വലിയൊരു പ്രതീകമാണ്. കിൻഷാസയിലെ പാട്രിസ് ലുമുംബയുടെ പ്രതിമയുടെ ആകൃതിയിൽ കൈയുയർത്തി നിന്നിരുന്ന ലുമുംബ വിയയും, അടുത്തിടെ കളിക്കാർക്കൊപ്പം ഗാലറിയിൽ വായ പൊത്തിപ്പിടിച്ചും തലയ്ക്ക് നേരെ തോക്കുചൂണ്ടിയും നിശ്ചലനായി നിന്ന് ഈ പ്രതിഷേധം ആവർത്തിച്ചു. 1961-ൽ കോംഗോയിലെ വജ്രവും യുറേനിയവും കൊള്ളയടിക്കാൻ വേണ്ടി ലുമുംബയെ കൊന്നൊടുക്കിയ അധിനിവേശ ശക്തികൾ തന്നെയാണ് ഇന്ന് മൊബൈൽ ചിപ്പുകൾക്ക് വേണ്ടിയുള്ള ധാതുക്കൾക്കായി അവിടുത്തെ സാധാരണ ജനങ്ങളെ കൂട്ടക്കൊല ചെയ്യുന്നത് എന്ന കയ്പ്പേറിയ രാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യത്തെയാണ് ഗാലറിയിലെ ആ നിശ്ചല ശരീരവും മൈതാനത്തെ കളിക്കാരും ഒരേ സ്വരത്തിൽ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വിളിച്ചുപറയുന്നത്.

​ഇതുപോലെ ലോകത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളിലും ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങളെ രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കും അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെയുള്ള പോരാട്ടങ്ങൾക്കും വേദിയാക്കിയ ചില പ്രധാന നിമിഷങ്ങളുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. 

​കാർലോസ് കാസെലിയുടെ ചുവപ്പ് കാർഡും പിനോഷെയുടെ ഏകാധിപത്യവും (ചിലി, 1974)

​1970-കളിൽ ചിലിയിൽ അഗസ്റ്റോ പിനോഷെ എന്ന ക്രൂരനായ സൈനിക ഏകാധിപതി അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പട്ടാളം പതിനായിരക്കണക്കിന് മനുഷ്യരെ സ്റ്റേഡിയങ്ങളിൽ തടവിലിട്ട് പീഡിപ്പിച്ചു കൊന്നു. ചിലിയുടെ സൂപ്പർ താരം കാർലോസ് കാസെലി (Carlos Caszely) ഈ ഏകാധിപത്യത്തിനെതിരെ പരസ്യമായി നിലകൊണ്ടു.

​1974 ലോകകപ്പിന് പോകുന്നതിന് മുൻപ് ഏകാധിപതി പിനോഷെ കളിക്കാർക്ക് ഹസ്തദാനം നൽകാൻ വന്നപ്പോൾ കാസെലി കൈ കൊടുക്കാൻ വിസമ്മതിച്ച് കൈകൾ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു നിന്നു. ലോകകപ്പിൽ വെച്ച് ലോകചരിത്രത്തിലാദ്യമായി ഒരു കളിക്കാരന് ചുവപ്പ് കാർഡ് കിട്ടുന്നത് കാസെലിക്കാണ്. പിൽക്കാലത്ത് ജനങ്ങൾ പറഞ്ഞത് അത് റെഫറി നൽകിയതല്ല, പിനോഷെയുടെ ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ നിലകൊണ്ടതിന് കാസെലി ചോദിച്ചു വാങ്ങിയ ചുവപ്പ് കാർഡാണെന്നാണ്!

​അൽജീരിയൻ നാഷണൽ ലിബറേഷൻ ഫ്രണ്ട് ടീം (FLN Team, 1958)

​അൽജീരിയ ഫ്രാൻസിന്റെ കോളനിയായിരുന്ന കാലം. 

അവിടുത്തെ വിപ്ലവ സംഘടനയായ FLN ഫ്രഞ്ച് ഭരണത്തിനെതിരെ പോരാടുകയായിരുന്നു. 1958 ലോകകപ്പിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ഫ്രഞ്ച് ലീഗിൽ കളിച്ചിരുന്ന പ്രമുഖരായ ഒൻപത് അൽജീരിയൻ കളിക്കാർ രഹസ്യമായി രാജ്യം വിട്ട് ടുണീഷ്യയിൽ എത്തി 'അൽജീരിയൻ സ്വാതന്ത്ര്യ ടീം' (FLN XI) രൂപീകരിച്ചു.

​ഫ്രാൻസ് അവരെ വിലക്കിയെങ്കിലും അവർ ലോകമെമ്പാടും സഞ്ചരിച്ച് ഫുട്ബോൾ കളിക്കുകയും തങ്ങളുടെ രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യ രാഷ്ട്രീയം ആഗോളതലത്തിൽ ചർച്ചയാക്കുകയും ചെയ്തു. ഫുട്ബോൾ കൊണ്ട് രാജ്യം ഉണ്ടാക്കിയ ചരിത്രമാണത്.

​ഈജിപ്തിലെ അൽ അഹ്‌ലി ആരാധകരും അറബ് വസന്തവും (2011-2012)

​ഈജിപ്തിലെ ഏകാധിപതി ഹൊസ്നി മുബാറക്കിനെ പുറത്താക്കാൻ നടന്ന 'അറബ് വസന്തം' (Arab Spring) വിപ്ലവത്തിന്റെ മുൻപന്തിയിൽ നിന്നത് കെയ്റോയിലെ 'അൽ അഹ്‌ലി' (Al Ahly) എന്ന ക്ലബ്ബിന്റെ തീവ്ര ആരാധകരായ 'അൾട്രാസ്' (Ultras) ആയിരുന്നു.

​ഗ്രൗണ്ടുകളിൽ ഭരണകൂട വിരുദ്ധ ഗാനങ്ങൾ പാടി ശീലിച്ച ഇവർ, തഹ്രീർ സ്ക്വയറിൽ പോലീസിന്റെ അടിച്ചമർത്തലുകൾക്കെതിരെ ജനങ്ങൾക്ക് കാവൽ നിന്നു. പിന്നീട് ഇതിന് പ്രതികാരമായി 2012-ൽ പോർട്ട് സെയ്ദ് സ്റ്റേഡിയത്തിൽ വെച്ച് നടന്ന മത്സരത്തിൽ ഭരണകൂട പിന്തുണയോടെ ഉണ്ടായ അക്രമത്തിൽ 74 അൽ അഹ്‌ലി ആരാധകർ കൊല്ലപ്പെട്ടു. അതൊരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ രക്തസാക്ഷിത്വമായിരുന്നു.

​ഇറാൻ ടീമിന്റെ കറുത്ത ബാൻഡുകൾ (2009 & 2022)

​2009-ൽ: ഇറാനിൽ നടന്ന ജനാധിപത്യ വിരുദ്ധ തെരഞ്ഞെടുപ്പിനെതിരെ ജനങ്ങൾ തെരുവിൽ 'പച്ച വിപ്ലവം' നടത്തുമ്പോൾ, ലോകകപ്പ് യോഗ്യതാ മത്സരത്തിൽ ഇറാൻ ദേശീയ ടീമിലെ കളിക്കാർ കൈകളിൽ പച്ച റിബണുകൾ കെട്ടിയാണ് കളത്തിലിറങ്ങിയത്.

​2022 ലോകകപ്പിൽ: ഇറാനിൽ മഹ്സ അമീനിയുടെ മരണത്തെ തുടർന്ന് സ്ത്രീകൾ നടത്തിയ അവകാശ പോരാട്ടങ്ങൾക്ക് ഐക്യദാർഢ്യം പ്രഖ്യാപിച്ച്, ലോകകപ്പ് വേദിയിൽ തങ്ങളുടെ ദേശീയഗാനം പാടാൻ ഇറാൻ കളിക്കാർ വിസമ്മതിച്ചു. അവർ ചുണ്ടുകൾ അനക്കാതെ നിശബ്ദരായി നിന്നു. സ്വന്തം രാജ്യത്ത് തിരിച്ചെത്തിയാൽ ജയിലിൽ ആകാം എന്നറിഞ്ഞിട്ടും അവർ ആ രാഷ്ട്രീയം ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചു.

​പലസ്തീൻ പതാക ഉയർത്തുന്ന സെൽറ്റിക്, മോറോക്കോ ആരാധകർ

​സ്കോട്ട്‌ലൻഡിലെ സെൽറ്റിക് എഫ്.സി ആരാധകർ (Green Brigade) പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങളെ പലസ്തീൻ ജനതയ്ക്കുള്ള പിന്തുണയുടെ വേദിയാക്കുന്നുണ്ട്. ഫിഫ പലതവണ ക്ലബ്ബിന് പിഴ ചുമത്തിയെങ്കിലും അവർ പ്രതിഷേധത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയില്ല. 2022 ലോകകപ്പിൽ മൊറോക്കോ ടീം ഓരോ വിജയം ആഘോഷിച്ചപ്പോഴും പലസ്തീൻ പതാക മൈതാനത്ത് ഉയർത്തിപ്പിടിച്ചിരുന്നു.

​ "ഞങ്ങൾക്ക് രാഷ്ട്രീയം ബാധകമല്ല" എന്ന് പറയുന്ന അരാഷ്ട്രീയവാദികൾ കാണാതെ പോകുന്നതും ഈ ചരിത്രങ്ങളെയാണ്. ലോകത്തിന്റെ വിവിധ കോണുകളിൽ മനുഷ്യൻ അനുഭവിക്കുന്ന അടിച്ചമർത്തലുകളെ ഏറ്റവും ദൃശ്യപരമായി (Visually) ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളിലേക്ക് എത്തിക്കാൻ ഫുട്ബോൾ മൈതാനങ്ങൾക്കും അവിടുത്തെ നിശ്ചലമായ നിമിഷങ്ങൾക്കും കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ന് ഫുട്ബോളിൽ നടക്കുന്ന മാറ്റം നോക്കൂ; ഫ്രാൻസ്, ഇംഗ്ലണ്ട്, പോർച്ചുഗൽ തുടങ്ങിയ യൂറോപ്യൻ ടീമുകളിലെ ഭൂരിഭാഗം സൂപ്പർ താരങ്ങളും ആഫ്രിക്കൻ പശ്ചാത്തലമുള്ളവരോ കുടിയേറ്റക്കാരുടെ മക്കളോ ആണ്. ഒരു കാലത്ത് യൂറോപ്പ് അടിച്ചമർത്തിയ ജനതയുടെ തലമുറയാണ് ഇന്ന് യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളുടെ പെരുമ നിലനിർത്തുന്നത്. ഇതാണ് ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിന് നൽകിയ മധുരപ്രതികാരം!

ഇത് കൊണ്ടാണ് രാഷ്ട്രീയം ഫുട്ബോളില്‍ മാറ്റങ്ങള്‍ കൊണ്ട് വന്നിട്ടുണ്ടെന്നും അത് സമൂഹത്തില്‍ മാറ്റങ്ങള്‍ നല്‍കിയിട്ടുണ്ടെന്നും പറയുന്നത്. അപ്പോള്‍ നിലവിലെ ഫുട്ബോളില്‍ രാജ്യങ്ങളുടേയും കളിക്കാരുടേയും നിലപാടുകള്‍ വിമര്‍ശിക്കിപ്പെടണമെന്നും അത് വരും തലമുറയിലെങ്കിലും എന്തെല്ലാം മാറ്റങ്ങള്‍ക് വിധേയമാക്കപ്പെടും എന്നും പറയുന്നതില്‍ എന്താണ് തെറ്റ്. 

എന്നാൽ  ലോകത്ത് നടക്കുന്ന വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഭവങ്ങളിലോ അല്ലെങ്കിൽ സാമൂഹിക പ്രശ്നങ്ങളിലോ നമ്മുടെ  നിലപാടുകൾ പറയുമ്പോള്‍ രാഷ്ട്രീയം മാറ്റി വെക്കാന്‍ പറയുന്നത് ഭാവി തലമുറക്ക് എന്ത് സന്ദേശവും കടപ്പാടുമാണ് നല്‍കുന്നത്.

2024 കോപ്പ അമേരിക്ക വിജയത്തിന് ശേഷം അർജന്റീനൻ കളിക്കാർ ഫ്രഞ്ച് ടീമിലെ കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരായ കളിക്കാരെ വംശീയമായി അധിക്ഷേപിക്കുന്ന ഒരു ഗാനം ബസ്സിലിരുന്ന് പാടിയത് (എൻസോ ഫെർണാണ്ടസ് ഇത് ലൈവ് സ്ട്രീം ചെയ്തിരുന്നു) വലിയ വിവാദമായിരുന്നു.

​ഒരു കാലത്ത് കോളനിവൽക്കരണത്തിനും അടിച്ചമർത്തലിനുമെതിരെ പൊരുതിയ ലാറ്റിനമേരിക്കൻ മണ്ണിൽ നിന്നുള്ള കളിക്കാർ, ഇന്ന് യൂറോപ്പിലെ വംശീയ ചിന്താഗതികളെപ്പോലെ മറ്റ് കളിക്കാരെ അധിക്ഷേപിക്കുന്നത് വലിയ തോതിൽ വിമർശിക്കപ്പെട്ടു.

 19-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഭരണം നടത്തിയ ഡൊമിംഗോ ഫൗസ്റ്റിനോ സർമിയന്റോയെപ്പോലുള്ള ഭരണാധികാരികൾ "അർജന്റീനയെ ഒരു ശുദ്ധ യൂറോപ്യൻ രാജ്യമാക്കണം" എന്ന  വംശീയ ഉന്മൂലനത്തിന്റെ ആധുനിക പ്രതിഫലനമാണ് ഇന്ന് നമ്മൾ അർജന്റീന ടീമിൽ കാണുന്ന ഈ വംശീയ ചിന്താഗതിയെങ്കില്‍ അത് വിമര്‍ശിക്കേണ്ടതല്ലേ..

​കോപ്പ അമേരിക്ക വിജയത്തിന് ശേഷം ഫ്രഞ്ച് ടീമിലെ ആഫ്രിക്കൻ പശ്ചാത്തലമുള്ള കളിക്കാരെ പരിഹസിച്ച് എൻസോ ഫെർണാണ്ടസും മറ്റ് കളിക്കാരും പാടിയ പാട്ട് കേവലം ഒരു തമാശയല്ല. അത് അവരുടെ ഉള്ളിലുള്ള വംശീയ ബോധത്തിന്റെ പുറത്തുവരവാണ്. "അവർ ഫ്രാൻസിൽ കളിക്കുന്നു, പക്ഷേ അവരുടെ മാതാപിതാക്കൾ അംഗോളയിൽ നിന്നുള്ളവരാണ്" എന്ന രീതിയിലുള്ള വരികൾ ശുദ്ധമായ വംശീയ അധിക്ഷേപമാണ്.

​ഈ സംഭവത്തിൽ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഫുട്ബോൾ പ്രേമികൾ പ്രതിഷേധിച്ചിട്ടും, ലയണൽ മെസ്സിയെപ്പോലൊരു വലിയ താരം ആ വംശീയ അധിക്ഷേപത്തെ പരസ്യമായി തള്ളിപ്പറയാനോ സ്വന്തം സഹതാരങ്ങളെ തിരുത്താനോ തയ്യാറായില്ല എന്ന നിശബ്ദത അപകടകരമാണ്.

ലാറ്റിനമേരിക്കൻ വിപ്ലവ നായകൻ ചെ ഗുവേര ജനിച്ച മണ്ണാണ് അർജന്റീന. അവിടുത്തെ ഫുട്ബോൾ ശൈലി തന്നെ (La Nuestra) ഒരു പ്രത്യേക തരം രാഷ്ട്രീയ പ്രതിരോധമാണ്. യൂറോപ്യന്മാരുടെ കൃത്യമായ അച്ചടക്കമുള്ള കളിയേക്കാൾ, തെരുവിൽ നിന്ന് പഠിച്ചെടുത്ത സ്വാതന്ത്ര്യമുള്ള, തന്ത്രപരമായ ഡ്രിബ്ലിംഗുകളിലൂടെ യൂറോപ്യൻ ശക്തികളെ തോൽപ്പിക്കുക എന്നത് അവിടുത്തെ സാധാരണക്കാരുടെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ വാശിയാണ്. 

ഡീഗോ മർഡോണ തന്റെ ജീവിതത്തിലുടനീളം ഇടതുപക്ഷ രാഷ്ട്രീയ നിലപാടുകൾ പരസ്യമായി പ്രഖ്യാപിച്ചതും ഫിഫയുടെ അഴിമതികൾക്കെതിരെ സംസാരിച്ചതും ഇതിന്റെ ഭാഗമായാണ്.കളിയിൽ മാത്രമല്ല, ജീവിതത്തിലും വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ പ്രതീകമായിരുന്നു മർഡോണ. ക്യൂബൻ വിപ്ലവനായകൻ ഫിദൽ കാസ്ട്രോയുടെയും ചെ ഗുവേരയുടെയും വലിയ സുഹൃത്തായിരുന്ന അദ്ദേഹം, അമേരിക്കൻ സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെയും ഫിഫയുടെ കോർപ്പറേറ്റ് അഴിമതികൾക്കെതിരെയും വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെയും യൂറോപ്യൻ കപടതയ്‌ക്കെതിരെയും എപ്പോഴും പരസ്യമായ് സംസാരിച്ചിരുന്ന ആളാണ്. മർഡോണ ജനിച്ചതും വളർന്നതും അർജന്റീനയിലെ ചേരിയിലാണ് (Villa Fiorito). അവിടെയുള്ള ദരിദ്രരായ, കുടിയേറ്റ പശ്ചാത്തലമുള്ള മനുഷ്യരുടെ വേദന മർഡോണയ്ക്ക് അറിയാമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ അദ്ദേഹം കറുത്തവർഗ്ഗക്കാരായ കളിക്കാർക്കും (ഉദാഹരണത്തിന് നപ്പോളിയിൽ കളിക്കുമ്പോൾ) അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവർക്കും വേണ്ടി എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടു.

​എന്നാൽ ഇന്നത്തെ ടീമിലെ ഭൂരിഭാഗം കളിക്കാരും വൻകിട യൂറോപ്യൻ ക്ലബ്ബുകളിൽ കളിക്കുന്ന, കോടിക്കണക്കിന് രൂപ വരുമാനമുള്ള, കോർപ്പറേറ്റ് ബ്രാൻഡുകളായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. അവർക്ക് ഈ സാമൂഹിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളോടോ ചരിത്രത്തോടോ യാതൊരു പ്രതിബദ്ധതയുമില്ല.

"ഈ സൂപ്പർ താരങ്ങളുടെ നിശബ്ദതയും നിലപാടുകളും അവരെ ആരാധിക്കുന്ന സമൂഹത്തെയും അത്തരം വംശീയ-അരാഷ്ട്രീയ ചിന്തകളിലേക്ക് നയിക്കുന്നു."

​ഒരു മലയാളി ആരാധകൻ പോലും ഈ വംശീയ അധിക്ഷേപങ്ങളെ "കളിക്കളത്തിലെ ആവേശം മാത്രമാണ്, ഇതിൽ വംശീയതയില്ല" എന്ന് പറഞ്ഞ് ന്യായീകരിക്കാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ, മുൻപ് സൂചിപ്പിച്ചതുപോലെ ഒരു വലിയ അരാഷ്ട്രീയ-വംശീയ ബോധമുള്ള സമൂഹമാണ് ഇവിടെ നിർമ്മിക്കപ്പെടുന്നത്. സൂപ്പർ താരങ്ങളുടെ നിശബ്ദത ഈ തെറ്റുകൾക്ക് നൽകുന്ന പരോക്ഷമായ അംഗീകാരമായി മാറുന്നു.

​കളി എത്ര മനോഹരമാണെങ്കിലും, മനുഷ്യത്വത്തെയും സമത്വത്തെയും ബഹുമാനിക്കാൻ കഴിയാത്ത ഇത്തരം നിലപാടുകൾ ഫുട്ബോളിന്റെ ഭംഗി കെടുത്തുന്നവ തന്നെയാണ്. 

"ഞാൻ രാഷ്ട്രീയം നോക്കാറില്ല, കളി മാത്രം കണ്ട് ആസ്വദിക്കുന്ന ആളാണ്" എന്ന് പറയുന്ന ഒരു വലിയ വിഭാഗമുണ്ട്.

ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലെ സമ്മർദ്ദങ്ങളിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടാനുള്ള ഒരു വിനോദം (Escapism) മാത്രമായ് ഫുട്ബോളിനെ കാണുന്നു.

​പക്ഷേ, അവർ അറിയാതെ തന്നെ ഒരു ക്ലബ്ബിന്റെ പൊളിറ്റിക്കൽ ബ്രാൻഡിംഗിന് അവർ വിധേയരാകുന്നുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, ലിംഗസമത്വത്തിന് വേണ്ടി സംസാരിക്കുന്ന, വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെ നിലകൊള്ളുന്ന കളിക്കാരെയും ക്ലബ്ബുകളെയും കാണുമ്പോൾ നമുക്ക് അവരോട് തോന്നുന്ന ബഹുമാനം കേവലം കളിയുടേത് മാത്രമല്ല, അവരുടെ മാനുഷികവും രാഷ്ട്രീയവുമായ നിലപാടുകളുടേത് കൂടിയാണ്.

​ പൊളിറ്റിക്സ് എന്നാൽ മാറ്റത്തിന് വേണ്ടിയുള്ളതാണ്. ഫുട്ബോളിലെ ഈ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ പണക്കൊഴുപ്പിനും അഴിമതിക്കുമെതിരെ (ഫിഫയിലെ അഴിമതികൾക്കെതിരെ ആരാധകർ ശബ്ദമുയർത്തുന്നത് പോലെ) സാധാരണക്കാരുടെ ശബ്ദം നിലനിർത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.

രാഷ്ട്രീയ കാര്യസ്ഥത (Political Stewardship / Political Agency) എന്നത് വളരെ പ്രസക്തമായ ഒരു കാര്യമാണ്. അതായത്, ഭരണകൂടങ്ങളോ വലിയ കോർപ്പറേറ്റുകളോ തങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കും പ്രതിച്ഛായ വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനും (Image Building) വേണ്ടി ഫുട്ബോളിനെ ഒരു 'കാര്യസ്ഥനെപ്പോലെ' അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ഉപകരണമായി ഉപയോഗിക്കുന്ന അവസ്ഥ.

​ഇന്നത്തെ ആധുനിക ഫുട്ബോളിൽ ഇതിനെ 'സ്പോർട്സ്‌വാഷിംഗ്' (Sportswashing) എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്.

അതായത് ഒരു രാജ്യമോ ഭരണകൂടമോ തങ്ങൾക്കെതിരെയുള്ള മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളുടെയോ സ്വേച്ഛാധിപത്യത്തിന്റെയോ കറ കഴുകിക്കളയാൻ ഫുട്ബോളിലെ പണക്കൊഴുപ്പിനെയും ജനപ്രീതിയെയും ഉപയോഗിക്കുക.

​ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഫുട്ബോൾ ക്ലബ്ബുകളിൽ പലതും നിയന്ത്രിക്കുന്നത് വ്യക്തികളല്ല, മറിച്ച് ചില വിദേശ ഭരണകൂടങ്ങളാണ്.

ഇതിലൂടെ ആ രാജ്യങ്ങൾക്ക് ആഗോളതലത്തിൽ വലിയൊരു സാംസ്കാരിക സ്വാധീനവും (Soft Power) നല്ലൊരു പ്രതിച്ഛായയും നിർമ്മിച്ചെടുക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. കളി ജയിക്കുമ്പോൾ ആളുകൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നത് അവരുടെ രാഷ്ട്രീയമല്ല, മറിച്ച് ആ ക്ലബ്ബിന്റെ വിജയങ്ങളാണ്.

ലോകകപ്പ് പോലുള്ള വലിയ കായിക മാമാങ്കങ്ങൾ ഒരു രാജ്യത്ത് നടത്തുമ്പോൾ അതിന് പിന്നിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ അജണ്ടകളുണ്ടാകാറുണ്ട്.തങ്ങളുടെ രാജ്യം എത്രമാത്രം പുരോഗതി പ്രാപിച്ചതാണെന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ കാണിക്കാനും, അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ രാഷ്ട്രീയമായ മേൽക്കൈ നേടാനും ഭരണകൂടങ്ങൾ ഫുട്ബോളിനെ കാര്യസ്ഥനാക്കുന്നു.

ആഗോള സൂപ്പർ താരങ്ങൾ പല ലീഗിലേക്ക് ചേക്കേറുമ്പോള്‍ പണത്തിന് പകരം ആ രാജ്യത്തിന്റെ കായിക മേഖലയെയും ടൂറിസത്തെയും ആഗോളതലത്തിൽ ബ്രാൻഡ് ചെയ്യാനുള്ള രാഷ്ട്രീയവും സാംസ്കാരികവുമായ ദൗത്യത്തിന് കൂടിയാണ് ഉത്തരവാതിത്തം ആണ് ഏല്‍പിക്കുന്നത്. ഈ താരങ്ങളുടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന ആരാധകർ സ്വാഭാവികമായും ആ രാജ്യത്തെ അനുകൂലിക്കാൻ കാരണമായേക്കാം.അതിലൂടെ അവരുടെ രാഷ്ട്രീയത്തെയും ,അടിച്ചമര്‍ത്തലുകളും ചൂഷണങ്ങളും കണ്ണടക്കുകയും ചെയ്യും.

ഭരണകൂടങ്ങളും കോർപ്പറേറ്റുകളും ഫുട്ബോളിനെ ഇങ്ങനെ തങ്ങളുടെ കാര്യസ്ഥനാക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോഴും, അതിനെതിരെ ഫുട്ബോളിലെ യഥാർത്ഥ അവകാശികളായ ആരാധകർ (Fans) ശക്തമായി പ്രതിരോധിക്കാറുണ്ട്.

​ഫുട്ബോൾ ഗ്രൗണ്ടുകളിലേക്ക് പണവും അധികാരവും രാഷ്ട്രീയ താല്പര്യങ്ങളും ഇരച്ചുകയറുമ്പോൾ, കളി വെറുമൊരു വിനോദമല്ലാതായി മാറുകയും കോർപ്പറേറ്റ്-ഭരണകൂട ശക്തികളുടെ ഒരു വലിയ ചെസ്സ് കളിയായി അത് രൂപാന്തരപ്പെടുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്.​ഇന്ന് കളിക്കാരെ വാങ്ങുന്ന തുകകൾ കോടികളാണ്. വമ്പൻ ബ്രാൻഡുകളുടെ സ്പോൺസർഷിപ്പുകൾ, ടെലിവിഷൻ സംപ്രേക്ഷണാവകാശങ്ങൾ (Broadcasting Rights), കോർപ്പറേറ്റ് വിപണനം എന്നിവയെല്ലാം ചേരുമ്പോൾ ഫുട്ബോൾ ഒരു ഭീമൻ വ്യവസായമാണ്. ഓരോ ക്ലബ്ബും ഇന്ന് ഓരോ വലിയ കമ്പനികളെപ്പോലെയാണ് ലാഭനഷ്ടങ്ങൾ കണക്കുകൂട്ടുന്നത്.ചുരുക്കത്തിൽ, കോർപ്പറേറ്റുകൾ ഫുട്ബോളിനെ ലാഭം കൊയ്യാനുള്ള ഒരു മാർഗ്ഗമായി കാണുമ്പോൾ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ദശലക്ഷക്കണക്കിന് മനുഷ്യർ അതിനെ ഒരു വികാരമായും തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ ഭാഗമായുമാണ് കാണുന്നത്. പണവും വികാരവും തമ്മിലുള്ള ഈ വലിയൊരു പോരാട്ടം കൂടിയാണ് ഇന്നത്തെ ആധുനിക ഫുട്ബോൾ.

ഫുട്ബോളിൽ ചിലർ പറയും: "ഞാൻ മെസ്സിയുടെയോ റൊണാൾഡോയുടെയോ കളി കണ്ട് മാത്രമാണ് ഫാൻ ആയത്, അവരുടെയോ അവരുടെ ക്ലബ്ബിന്റെയോ രാഷ്ട്രീയം എനിക്ക് ബാധകമല്ല."

​ഇങ്ങനെ പറയുമ്പോൾ അവർ ചെയ്യുന്നത് ആ കളിക്കാരനെയോ ക്ലബ്ബിനെയോ അവരുടെ സാമൂഹിക പശ്ചാത്തലത്തിൽ നിന്നും ചരിത്രത്തിൽ നിന്നും പൂർണ്ണമായി അടർത്തി മാറ്റുകയാണ്.

​ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു ക്ലബ്ബ് വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളുടെയോ അല്ലെങ്കിൽ മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങൾ നടത്തുന്ന ഒരു ഭരണകൂടത്തിന്റെയോ 'സ്പോർട്സ്‌വാഷിംഗ്' ഉപകരണമായി മാറുമ്പോൾ, "ഞാൻ കളി മാത്രം കാണുന്നു" എന്ന് പറയുന്ന ആരാധകൻ അറിയാതെ തന്നെ ആ ചൂഷണങ്ങൾക്ക് കയ്യടിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്.

​ഇത് കൃത്യമായി അരാഷ്ട്രീയവാദികളെ സൃഷ്ടിക്കലും, നിലവിലുള്ള വ്യവസ്ഥിതിയിലെ അനീതികളെ കണ്ണടച്ച് സമ്മതിക്കലുമാണ്.

സമൂഹത്തിൽ പൊതുവെയും ഫുട്ബോളിൽ പ്രത്യേകിച്ചും ആളുകൾ അരാഷ്ട്രീയവാദികളാകുന്നത് ആർക്കാണ് ലാഭം? അത് വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകൾക്കും അധികാരികൾക്കുമാണ്.

​ആളുകൾ ചോദ്യങ്ങൾ ചോദിക്കാതിരിക്കുമ്പോൾ, ചൂഷണങ്ങൾക്കെതിരെ ശബ്ദമുയർത്താതിരിക്കുമ്പോൾ, അധികാരികൾക്ക് കാര്യങ്ങൾ എളുപ്പമാകുന്നു.

​"നിങ്ങൾ കളി കണ്ട് ആസ്വദിക്കൂ, ബാക്കി കാര്യങ്ങൾ ഞങ്ങൾ നോക്കിക്കോളാം" എന്ന് കോർപ്പറേറ്റുകൾ പറയുന്നത് ജനങ്ങളെ ചിന്തിക്കാത്ത ഒരു കൂട്ടമാക്കി മാറ്റാനാണ്. ഈ ചിന്താഗതി സമൂഹത്തെ വലിയൊരു അരാഷ്ട്രീയ അപകടത്തിലേക്കാണ് നയിക്കുന്നത്.

ഫുട്ബോൾ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പോരാട്ടങ്ങളെല്ലാം ഉണ്ടായത് രാഷ്ട്രീയ ബോധമുള്ള കളിക്കാരിൽ നിന്നും ആരാധകരിൽ നിന്നുമാണ്.

​അടിച്ചമര്‍ത്തുന്ന ജനതയ്ക്കായി ഗാലറിയിൽ കൊടിപൊക്കുന്ന ആരാധകരോ, വംശീയതയ്‌ക്കെതിരെ കളംവിട്ടിറങ്ങുന്ന കളിക്കാരോ ഉള്ളതുകൊണ്ടാണ് ഫുട്ബോളിന് ഇന്നും ഒരു മാനുഷിക മുഖമുള്ളത്.

​അവിടെ വന്ന് "ഞങ്ങൾക്ക് കളി മാത്രം മതി" എന്ന് പറയുന്നത് ആ പോരാട്ടങ്ങളെ മുഴുവൻ തരംതാഴ്ത്തുന്നതിന് തുല്യമാണ്.

​കണ്ണടച്ച് ഇരുട്ടാക്കുന്ന ഈ അരാഷ്ട്രീയവാദം യഥാർത്ഥത്തിൽ അനീതികളെ പിന്തുണയ്ക്കലാണ്. ജീവിതത്തിലായാലും ഫുട്ബോളിലായാലും, കേവലം ബാഹ്യമായ ഭംഗി മാത്രം കണ്ട് അതിന് പിന്നിലെ രാഷ്ട്രീയത്തെ അവഗണിക്കുന്നത് സമൂഹത്തെ നിഷ്ക്രിയമാക്കും.